Thạc sĩ - bác sĩ Lê Đình Phương (trái) đang trả lời trực tuyến tại Báo NLĐ

Trước thập niên 70 thế kỷ 20, giới y học đã ghi nhận có những trường hợp bị xơ gan hay ung thư gan mà không phát hiện có siêu vi A hay B trong máu, gọi là viêm gan siêu vi (VGSV) không phải A, không phải B (non A, non B hepatitis). Sau đó, virus không A không B này được xác định chính xác là siêu vi C. Điều này cho thấy như những bệnh siêu vi gan khác, siêu vi C có thể đưa đến ung thư gan hay xơ gan, nhưng với tỉ lệ cao hơn nhiều. Ước tính có khoảng 20%-25% người bị VGSV C sẽ bị biến chứng ung thư gan hay xơ gan.

Để chẩn đoán xác định bệnh VGSV C không cần phải làm những xét nghiệm phức tạp và đắt tiền. Tuy nhiên, vì điều trị rất phức tạp và tùy theo từng trường hợp khác nhau, cần phải đánh giá thật kỹ trước khi điều trị để đếm số lượng siêu vi C trong máu, xác định chủng loại siêu vi đang mắc phải, đánh giá chức năng gan.

Đồng thời, cũng phải lượng giá tình trạng sức khỏe chung về tim mạch, nội tiết, thận... để xem người bệnh có thể dung nạp được một chế độ điều trị lâu dài và có nhiều tác dụng phụ hay không. Do đó, trước khi quyết định điều trị, thầy thuốc sẽ yêu cầu bạn làm khá nhiều xét nghiệm chi tiết và có thể tốn kém, để có thể đánh giá toàn bộ vấn đề và bệnh VGSV C của bạn.

Bệnh nhân bị viêm gan C có thời gian tiến triển bệnh khác nhau và không thể dự đoán chính xác. Nhiều bệnh nhân chỉ bị thay đổi ít sau 20-30 năm, trong khi nhiều người bị xơ gan sau 10 năm hay ngắn hơn. Cũng không thể biết đích xác thời điểm nào bạn bị nhiễm siêu vi C để tiên lượng. Nói chung, bệnh có những biến chứng nguy hiểm, tiến triển rất chậm nên việc điều trị cần có nhiều thời gian để cân nhắc, chuẩn bị.

VGSV C là một bệnh tương đối nguy hiểm vì là một nguy cơ dẫn đến ung thư gan và xơ gan. Bệnh lây truyền qua đường máu và những thủ thuật không bảo đảm vô trùng như tiêm chích, cắt lể, xăm mình, châm cứu...

Tuy nhiên, bệnh VGSV C đã có thuốc đặc trị khá hiệu quả. Tùy theo chủng loại VGSV C, tỉ lệ khỏi bệnh có thể lên đến 50%-70%. Chế độ điều trị rất phức tạp và đòi hỏi phải đánh giá thật chi tiết trước khi bắt đầu điều trị và theo dõi sát sao mỗi tháng để bảo đảm tỉ lệ thành công cao nhất cho người bệnh.

Để phòng bệnh, cần tuyệt đối tránh tiếp xúc với siêu vi viêm gan C qua các đường lây nhiễm vừa kể. Nếu đã bị bệnh, người bệnh phải sử dụng riêng những vật dụng có dính máu của mình như bàn chải, cắt móng tay, dao cạo râu... Bệnh nhân vẫn có thể ăn uống sinh hoạt chung với người thân như bình thường. Nhưng rất cần giữ một lối sống lành mạnh, không bia rượu, tránh béo phì và phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất cứ loại thuốc gì, kể cả thuốc cổ truyền để tránh không làm tổn hạn thêm tế bào gan.

Điều đáng lạc quan là hiểu biết của y học về điều trị bệnh VGSV C đã có tiến bộ rất nhiều về chẩn đoán và điều trị. Trước đây, bị VGSV C là có nghĩa chấp nhận sự may rủi của số phận, vì không có thuốc điều trị đặc hiệu. Nhưng sang thập niên 90 đã có thuốc điều trị. Có hai loại thuốc được chấp thuận để điều trị viêm gan C mãn – Interferon và Ribavirin do Roche bào chế. Việc sử dụng các loại thuốc này để điều trị đều theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Chi phí điều trị với phác đồ chuẩn hiện tại khoảng 1.000 USD/tháng. Thời gian điều trị VGSV C type 1 dao động từ 6-18 tháng, tùy theo đáp ứng điều trị.